Samen naar een duurzaam ecodorp

Op de voormalige schoollocatie de Toermalijn in Wormerveer is door Vereniging Eco aan de Zaan een ambitieus initiatief gestart: een duurzaam, circulair ecodorp met zowel koop- als huurwoningen. De vereniging bestaat uit een bevlogen groep mensen die vanaf 2013 dezelfde visie en ambitie dragen: een klimaatadaptief, ecologisch verantwoord woongebied realiseren, waarin leren, ontwikkelen en samen leven centraal staan.

Urgentie en context

De locatie ligt midden in een gebied waar Parteon veel huurwoningen heeft en op een steenworp afstand van de monumentale chocoladefabriek van Wormerveer, waar het kantoor van Parteon gevestigd is. Toen de vereniging in 2020 haar duurzame ambities deelde en Parteon uitnodigde om mee te doen, was de intentie snel uitgesproken: dit initiatief samen mogelijk maken. De uitdagingen lagen echter niet in techniek of financiering, maar in de rolverdeling:

• Vereniging Eco aan de Zaan: initiatiefnemer en drager van visie.
• Parteon: faciliterend, mede mogelijk maker, met aandacht voor schaalbaarheid en beheer.
• Gemeente Zaanstad: toezichthouder en betrokken bij stedenbouwkundige kaders.

Deze verdeling vraagt continue afstemming, inlevingsvermogen en heldere afspraken, omdat de organisatie van Parteon doorgaans zelf initiatief neemt en richting geeft. Het project vraagt dus een bewuste balans tussen autonomie en samenwerking.

Ambities van het project

De doelstellingen zijn breed en ambitieus:

• Realisatie van klimaatpositieve, energiezuinige woningen.
• Huur- en koopwoningen die duurzaam en betaalbaar zijn.
• Co-creatie in ontwerp, realisatie en beheer met toekomstige bewoners.
• Een levendige, groene en sociale woonomgeving.

Het programma en ontwerp waren grotendeels al door de architect en de vereniging uitgewerkt, maar de opgave hier was om dit initiatief naar realisatie te brengen, terwijl de unieke rolverdeling en duurzame ambities gewaarborgd blijven.

De kern van de aanpak lag in kennismaken, verbinden en afstemmen. Voordat er technische of financiële stappen werden genomen, is zorgvuldig in kaart gebracht wie welke drijfveren heeft en wat de gezamenlijke ambitie is.

Structuur én ruimte

Onze aanpak combineerde structuur met ruimte voor initiatief:

• Duidelijke afspraken over opdrachtgeverschap en autonomie.
• Transparantie over wie verantwoordelijk is voor welk onderdeel.
• Openheid om kennis, ervaring en creativiteit van alle betrokkenen in te brengen.

Voorbeelden van afstemming

Concreet betekende dit dat we samen afspraken maakten over:

• Verdeling van de grond en buitenruimte.
• Ontwerp en inrichting van toegangswegen, parkeerplaatsen en binnentuin.
• Verhuur- en beheerprocessen.
• Organisatie van de uitvoering van de bouw.

Co-creatie met bewoners

Door continu samen te werken met de vereniging, toekomstige bewoners en bouwpartner Van Braam-Minnesma, is een constructief proces ontstaan waarin zowel ideeën als kaders werden geborgd.

Succes zat in het combineren van visie en haalbaarheid.